\u015awi\u0119ta i koniec roku kojarz\u0105 si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci z ciep\u0142em, spokojem i zdj\u0119ciami z podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3re potem ogl\u0105da si\u0119 jeszcze w lutym. <\/p>\n\n\n\n
A jednak czasem jedna chwila potrafi zamieni\u0107 taki wyjazd w prawdziwy koszmar. W czwartek, 26 grudnia 2024 roku, w Norwegii dosz\u0142o do tragedii: <\/p>\n\n\n\n
autobus przewo\u017c\u0105cy 58 os\u00f3b, w tym zagranicznych turyst\u00f3w (r\u00f3wnie\u017c Francuz\u00f3w), wpad\u0142 do jeziora. Zgin\u0119\u0142y trzy osoby. Dla ocala\u0142ych te \u015bwi\u0119ta ju\u017c zawsze b\u0119d\u0105 mia\u0142y zupe\u0142nie inny smak.<\/p>\n\n\n\n
Wyobra\u017a sobie zwyk\u0142y turystyczny dzie\u0144: z okna autobusu wida\u0107 surowy krajobraz p\u00f3\u0142nocy, woda, ska\u0142y, zimowe \u015bwiat\u0142o. Kto\u015b poprawia szalik, kto\u015b robi zdj\u0119cie, kto\u015b przysypia. I nagle dzieje si\u0119 co\u015b, czego nikt nie planowa\u0142 i nikt nie jest w stanie kontrolowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug informacji podawanych przez s\u0142u\u017cby, autobus wpad\u0142 do jeziora, a po\u0142owa pojazdu by\u0142a ca\u0142kowicie zanurzona. Sama my\u015bl o zimnej wodzie, chaosie i sekundach, w kt\u00f3rych trzeba podejmowa\u0107 decyzje, jest trudna. W takich sytuacjach cz\u0142owiek dzia\u0142a instynktownie: szuka wyj\u015bcia, \u0142apie oddech, pr\u00f3buje pom\u00f3c innym. A potem, ju\u017c po wszystkim, przychodzi dopiero prawdziwy wstrz\u0105s.<\/p>\n\n\n\n
Znam to uczucie z innego, du\u017co mniej dramatycznego zdarzenia, ale mechanizm jest podobny: kiedy\u015b na wyje\u017adzie w g\u00f3ry dosz\u0142o do gro\u017anego po\u015blizgu busa na oblodzonej drodze. Nikomu nic si\u0119 nie sta\u0142o, a mimo to przez kilka dni mia\u0142em w g\u0142owie powracaj\u0105cy obraz tej sekundy, w kt\u00f3rej autobus \u201epop\u0142yn\u0105\u0142\u201d bokiem. Dopiero po czasie dotar\u0142o do mnie, jak bardzo stres potrafi zosta\u0107 w cz\u0142owieku, nawet je\u015bli fina\u0142 jest szcz\u0119\u015bliwy. A tu m\u00f3wimy o wypadku, w kt\u00f3rym zgin\u0119li ludzie.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142u\u017cby podkre\u015bla\u0142y, \u017ce wielu pasa\u017cer\u00f3w stanowili obcokrajowcy. Na pok\u0142adzie byli tury\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, m.in. z Chin, Singapuru, Indii, Malezji, Holandii, Sudanu Po\u0142udniowego i z Francji. Brzmi jak przekr\u00f3j ca\u0142ego \u015bwiata w jednym autobusie. I w\u0142a\u015bnie to, paradoksalnie, komplikuje sytuacj\u0119 po wypadku.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy ludzie s\u0105 z wielu pa\u0144stw, trudniej szybko stworzy\u0107 pe\u0142n\u0105 list\u0119 pasa\u017cer\u00f3w, sprawdzi\u0107, kto wyszed\u0142 o w\u0142asnych si\u0142ach, kto wymaga natychmiastowej pomocy, a kto by\u0107 mo\u017ce jest jeszcze poszukiwany. Dodatkowo dochodz\u0105 bariery j\u0119zykowe, dokumenty w r\u00f3\u017cnych systemach, czasem brak lokalnych numer\u00f3w telefon\u00f3w, brak kontaktu z rodzin\u0105. W stresie cz\u0142owiek potrafi zapomnie\u0107 nawet w\u0142asnego adresu, a co dopiero wyja\u015bni\u0107 wszystko obcej s\u0142u\u017cbie w obcym j\u0119zyku.<\/p>\n\n\n\n
W rejonie cie\u015bniny Raftsundet, kt\u00f3ra oddziela archipelagi Lofot\u00f3w i Vester\u00e5len, s\u0142u\u017cby ratunkowe mog\u0142y dotrze\u0107 na miejsce oko\u0142o godziny 13:30. Policja przekazywa\u0142a, \u017ce warunki pogodowe by\u0142y trudne, a silne porywy wiatru utrudnia\u0142y dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n
To wa\u017cny szczeg\u00f3\u0142, bo w takich miejscach pogoda potrafi zmieni\u0107 si\u0119 w kilka minut. Nawet je\u015bli na pocz\u0105tku wyjazdu wydaje si\u0119, \u017ce \u201ejest tylko zimno\u201d, nagle dochodzi wiatr, \u015bliska nawierzchnia i ograniczona widoczno\u015b\u0107. A wtedy ro\u015bnie ryzyko b\u0142\u0119du, kt\u00f3rego nikt nie planowa\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Poza trzema ofiarami \u015bmiertelnymi, pozosta\u0142ym pasa\u017cerom uda\u0142o si\u0119 opu\u015bci\u0107 autobus. Zostali skierowani do pobliskiej szko\u0142y, gdzie mogli doj\u015b\u0107 do siebie i otrzyma\u0107 podstawow\u0105 opiek\u0119. Tylko \u017ce \u201euda\u0142o si\u0119 wyj\u015b\u0107\u201d nie oznacza, \u017ce wszystko wraca do normy.<\/p>\n\n\n\n
Szok po takim zdarzeniu dzia\u0142a jak op\u00f3\u017aniona fala. Najpierw jest adrenalina, potem dr\u017cenie r\u0105k, pustka w g\u0142owie, p\u0142acz bez powodu albo przeciwnie \u2013 ca\u0142kowite odci\u0119cie emocji. Wiele os\u00f3b po wypadkach ma trudno\u015bci ze snem, wracaj\u0105ce obrazy, l\u0119k przed wej\u015bciem do autobusu czy samochodu. To normalna reakcja organizmu na nienormaln\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli kto\u015b z twoich bliskich prze\u017cy\u0142 wypadek w podr\u00f3\u017cy, nie pytaj od razu \u201ejak to dok\u0142adnie by\u0142o\u201d, bo czasem to tylko pogarsza stan. Lepiej powiedzie\u0107 prosto: \u201eJestem. Oddychaj. Nie musisz teraz nic opowiada\u0107.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Wiem, \u017ce nikt nie chce o tym my\u015ble\u0107 przed wyjazdem, ale kilka prostych nawyk\u00f3w naprawd\u0119 mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 \u017cycie w kryzysie. Warto mie\u0107 w telefonie zapisany numer do najbli\u017cszej osoby z dopiskiem \u201eICE\u201d (w razie wypadku). Dobrze te\u017c trzyma\u0107 w jednym miejscu skan dokumentu to\u017csamo\u015bci oraz numer polisy ubezpieczeniowej. Kiedy cz\u0142owiek jest w szoku, szukanie papier\u00f3w po torbie to ostatnia rzecz, jakiej potrzebuje.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli po wypadku jeste\u015b w obcym kraju, wa\u017cne jest jak najszybsze nawi\u0105zanie kontaktu z ambasad\u0105 lub konsulatem swojego pa\u0144stwa, zw\u0142aszcza gdy zgubisz dokumenty, telefon albo potrzebujesz wsparcia w organizacji powrotu. I bardzo praktyczna rzecz: je\u015bli mo\u017cesz, wy\u015blij kr\u00f3tk\u0105 wiadomo\u015b\u0107 do rodziny \u201e\u017cyj\u0119, jestem bezpieczny\u201d nawet zanim opiszesz szczeg\u00f3\u0142y. Dla bliskich to cz\u0119sto najwa\u017cniejsze zdanie na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n
Policja zapowiada\u0142a, \u017ce priorytetem b\u0119dzie opieka nad poszkodowanymi, a nast\u0119pnie \u015bledztwo maj\u0105ce ustali\u0107 dok\u0142adne okoliczno\u015bci tragedii. Takie post\u0119powania trwaj\u0105, bo trzeba po\u0142\u0105czy\u0107 wiele element\u00f3w: stan drogi, pogod\u0119, sytuacj\u0119 techniczn\u0105 pojazdu, relacje \u015bwiadk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
I nawet je\u015bli formalnie wszystko zostanie wyja\u015bnione, w g\u0142owach ocala\u0142ych pozostanie to, czego nie da si\u0119 \u201ezamkn\u0105\u0107\u201d w raporcie: strach, poczucie krucho\u015bci, czasem pytanie \u201edlaczego ja wyszed\u0142em, a kto\u015b nie\u201d. Dlatego po takich wydarzeniach naprawd\u0119 warto korzysta\u0107 z pomocy psychologicznej, nawet je\u015bli cz\u0142owiek m\u00f3wi sobie: \u201einni maj\u0105 gorzej\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Ta tragedia w Norwegii przypomina brutalnie, \u017ce podr\u00f3\u017ce to nie tylko pi\u0119kne kadry. To te\u017c ryzyko, na kt\u00f3re cz\u0119sto nie mamy wp\u0142ywu. Pozostaje wsp\u00f3\u0142czucie dla rodzin ofiar i nadzieja, \u017ce osoby ocala\u0142e wr\u00f3c\u0105 do dom\u00f3w, otrzymaj\u0105 pomoc i z czasem odzyskaj\u0105 spok\u00f3j \u2013 cho\u0107 pewnie ju\u017c nigdy nie b\u0119d\u0105 tacy sami jak przed 26 grudnia 2024 roku.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: story24.biz.ua<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u015awi\u0119ta i koniec roku kojarz\u0105 si\u0119 wi\u0119kszo\u015bci z ciep\u0142em, spokojem i zdj\u0119ciami z podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3re potem ogl\u0105da si\u0119 jeszcze w lutym. A jednak \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":15444,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15443","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15443","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15443"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15443\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15445,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15443\/revisions\/15445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/strefa24.biz.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}